Çimuri (Mısır unu ile hazırlanan mısır ekmeğinin üzerine tereyağı eklendikten sonra pekmez dökülerek servis edilmesi çimuri adı verilen bu lezzeti oluşturmaktadır), Çimuri (Mısır unu ile hazırlanan mısır ekmeğinin üzerine tereyağı eklendikten sonra pekmez dökülerek servis edilmesi çimuri adı verilen bu lezzeti oluşturuyor.), Yağşi Kveli (tavada tereyağı eritildikten sonra pişirilen köy peyniri. Sıcak servis edilen ve meze olarak da tüketilen yağşi kveli köy peynirinin farklı aroması sebebiyle lezzetli bir meze olarak değerlendirilebilir), Kalaco ( İçerisinde mısır ekmeği, soğan, tereyağı, tuz, pekmez ve talebe göre ayran ya da süzme yoğurt bulunuyor. Mısır ekmeği küçük parçalar halinde doğrandıktan sonra soğan ve tereyağı ile pişiriliyor. Daha sonra üzerine ayran veya süzme yoğurt ilave ediliyor. Genellikle pekmez ile servis edilmektedir), Çilburi (Çılbır), Lobio (Genellikle kişniş, sarımsak, ceviz ve soğan gibi baharatlar ile hazırlanıyor. Kuru fasulye ya da pilaki ile benzer bir tat olsa da barbunyaların daha iri olması ve tahta bir kaşıkla iyice ezilerek, beyaz sirke ile servis edilmesi, farklı bir yemek deneyimi olmasını sağlar), Hinkal (Bir çeşit mantı olan hinkal, en sevilen yöresel yemeklerden birisidir), Plani (Lahana, patlıcan, ısırgan otu, fasulye, ıspanak ve pancar gibi sebzelerin soğan, sarımsak, ceviz ve kişmiş ile karıştırılması ile hazırlanan phali küçük çörekler şekilde servis edilmektedir. Soğuk servis edilen phali et ya da balığın yanında meze olarak tüketilmektedir), Kharco (Harço Çorbası-Pirinçli şehriye çorbasına benzese de içerisinde bulunan kuşbaşı et daha farklı bir lezzet haline gelmesini sağlıyor. Sıcak, sulu ve baharatlı bir yemek olan kharco et, et suyu, pirinç, ceviz, sarımsak, kişniş, çeşitli baharatlar ve mısır unu ile hazırlanmaktadır), Haçapuri (haço adı verilen yöresel bir peynir ile hazırlandığı için bu isim ile anlıyor. Haço peynir, puri ise ekmek anlamına geliyor, dolayısıyla haçapuri peynirli ekmek pidedir), Sulguni Peyniri (Gürcistan için bir gurur kaynağı. İnek, keçi veya manda sütüyle hazırlanan bu peynir tuzsuz olduğu için hafif. Karadeniz'e kıyısı olan Megrelya'nın yerli halkı tarafından üretilen sulguni peyniri yassı ve yuvarlak biçim verilen, olgunlaşması için birkaç gün tuz veya sütlü suda bekletilen bir peynirdir), Kinzili Phali (barbunya fasulyesi, karalahana, soğan, salça, sarımsak, kinzi, karabiber, kırmızı biber ve mısır unu ile hazırlanıyor), Kerçho Lobyo ( kurutulan taze fasülyeler ile hazırlanan bir yemek. Gürcistan'da bulunan ve yöresel yemekleri hazırlayan restoranların neredeyse tamamında bulunabilir. Öğle ya da akşam yemeklerinde tüketilen, meyhanelerde meze olarak da servis edilmektedir), Badricani Nigvzit (Cevizli patlıcan anlamına gelen badricani nigvzit Gürcistan'ın önemli mezelerinden biri. Kızarmış patlıcan dilimleri, ceviz, çeşitli baharatlar, kavrulmuş soğan ve sebzeler ile hazırlanan, üzerine nar taneleri serpilerek servis edilen badricani nigvzit her damak tadına kolaylıkla uyum sağlamaktadır), Chashushuli (Gürcistan'da şaşlık adı verilen kuzu şişinden hazırlanan chashushuli domates, mantar ve dana eti ile birleştirilerek pişiriliyor. Baharat ve otlar ile zengin bir tada sahip olan, yapımında kemikli kuşbaşı ya da kemikli kaburga eti kullanılan chashushuli kuru soğan ve erik sosu ile servis edilmektedir, Chakapuli (Çakapuli) (kuzu eti ile hazırlanan ancak dana eti ile hazırlanan versiyonları da bulunan chakapuli farklı bir lezzet. İçerisinde taze tarhun, yeşil erik ,beyaz sek şarap, sarımsak, kişniş ve tuz bulunuyor. Doğranan kuzu etinin derin tavada beyaz şarapla kaynatıldıktan sonra diğer malzemelerin eklenerek yavaş yavaş pişirilmesiyle hazırlanan chakapuli (çakapuli) ana yemek olarak tüketilmektedir), Hasuda ( İçerisinde un, su, şeker ve nişasta bulunan bu tatlı, aniden gelen misafirler için sık sık hazırlanan bir tatlı çeşididir), Ponçiki (Genellikle fırınlarda pişirilen dolayısıyla yağda kızartılan versiyonuna göre daha hafif olan ponçiki, içerisinde bulunan krema ve reçel sayesinde farklı damak tatlarına hitap edebiliyor. Talebe göre üzerine pudra şekeri veya Hindistan cevizi serpilerek servis edilen ponçiki çoğunlukla kahveyle birlikte, günün farklı saatlerinde tüketilmektedir), Zipyay (süt ile hazırlanan bir muhallebi türü. Sütlü tatlıları sevenlerin tercihi olan, zengin akşam yemekleri sonrası ikram edilen, genellikle kahveyle tüketilen zipyay, çikolatalı ya da vanilyalı gibi farklı versiyonları ile de hazırlanıyor. Bölgede bulunan restoranlarda ve tatlı dükkanlarında bulabilmektedir), NAOHREBİ Katolik Kilisesi (VALE), St.Virgin Mary Parish of Vale Ortodoks Kilisesi(VALE),Nita Parkı (VALE), Didi Pamaji Ermeni Kilisesi, Didi Pamaji Gölü, Zemo Skhvilisi St. George Ortodoks Kilisesi (Zemo Skhvilisi), Ivlit St.Ivlite Parish Katolik Kiliesi (Ivlita), St. Grigol Khandzeteli Kilise ve Rahibe Manastırı (Akhaltsikhe), Potskhovitskali Nehri (Ahıska), Rabati St. Marine Ortodoks Kilisesi (Ahıska Aziz Marine Katedrali 19.yy Ahıska Aziz Marine Katedrali ( Ahıska ve Tao-Klarjeti Piskoposluğu ), (19. yüzyıl mimari anıtıdır. Orta Çağ anıtlarıyla, özellikle Sapar'daki Aziz Sabas Katedrali ile benzerlikler gösterir, ancak prensipte belirgin bir fark vardır: Kubbe için iki sütun ve apsis tarafları için dört sütun yerine plan değiştirilmiştir. Kubbe bir aralık batıya kaydırılmış ve katedralin doğu-batı ekseni uzatılmıştır; bu da görünümünü önemli ölçüde değiştirmiştir. Benzerlik açısından, Ahıska Aziz Marine Katedrali'nin mimarının dört cephedeki monoton düzlemi kırmak için kullandığı, Sapar Katedrali'nin doğu cephesindeki apsisin küçük dikdörtgen çıkıntısına dikkat çekmek gerekir.Tapınak, Orta Çağ Gürcü mimarisinin bir başka özelliğini daha taşımaktadır: Kubbenin boynu etrafındaki boşlukta yer alan tapınağın ana kolları, dört cephede bir alınlıkla tamamlanan haç biçimli bir alanı açıkça tasvir etmektedir. İç mekana, tüm tapınağın iç mekanını belirleyen kubbe ve kolların haç biçimli alanı hakimdir. Tapınağın hem iç hem de dış köşeleri alçaktır. Tüm yapının baskın özelliği, ana ışık kaynağı olan kubbenin 10 pencereli boynunun geniş ve belirgin yüksekliğidir. Tapınağın iç mekanı tamamen boyalıdır. Tapınağın güney, kuzey ve batı olmak üzere üç girişi vardır. Batıya, çan kulesinin birinci katından ve dikdörtgen narteksten ulaşılır. Her üç girişin önünde üç basamaklı bir taş platform bulunur. ), Akhaltsikhe (Rabati) Kalesi (Ahıska Kalenin tarihi 9. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Asıl adı "Lomsia" olan kale, 11. yüzyıl savaşları sırasında yıkılmıştır. 12. yüzyılın başlarında, Mimar David'in emriyle Selçuklu Türklerine karşı sur savunma sistemleri kuran ve şehirlerin restorasyonuyla ilgilenen Başkent II. Jakeli döneminde şehrin yeniden inşası başlamıştır. Bu dönemde kaleye "Ahıska" adı verilmiştir. 12. -13. yüzyıllarda kale , Jakelilerin ikametgahı olmuştur. Ahıska şehrinde , Potskhovistskali Nehri kıyısında , deniz seviyesinden 1000 m yükseklikte yer alan kale, yüzyıllar önce antik Samtskhe'nin ana şehri ve Samtskhe Atabaglarının ikametgahıydı Ahıska, Samtskhe'nin önemli bir ticaret, kültür ve idari merkeziydi. 1578'de Osmanlılar tarafından fethedildi. 1628'den beri Ahıska Sapasho'sunun merkezidir. 17. ve 18. yüzyıllarda, Leki Abrages tarafından esir alınan Hıristiyanların ticaretinin ana merkeziydi. 1810'da Saatabago'nun bir kısmı, Ahıska ve çevre toprakları Ruslar tarafından ele geçirildi. Ancak 1812'de Bükreş Antlaşması ile tekrar Osmanlılara devredildi. 1828-1829'da, Rus-Osmanlı Savaşı sırasında, General I. Paskeviç komutasındaki Rus ordusu parlak bir zafer kazandı. Edirne Antlaşması uyarınca Ahıska ve 10 sancak Rus İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. I. Paskeviç'in emriyle Arzrum ve Artaan'dan 100.000 Ermeni ailesi Samtskhe'ye yerleştirildi. Gürcüler topraklarından mahrum bırakıldı. Topraklar Ermenilere verildi ve 7 yıl boyunca zorunlu çalışmadan muaf tutuldu. Bu durum Gürcü nüfusunu zor ekonomik ve etnik koşullara soktu. 1840'tan beri Ahıska, ilçenin merkezi olmuştur. 1846'da Kutaisi vilayetinin ve ardından Tiflis vilayetinin idari merkezi oldu. Kasım 1853'te Kırım Savaşı sırasında, I. Andronikaşvili komutasındaki Rus-Gürcü ordusu Ahıska yakınlarında Osmanlıları acımasızca yendi. Haziran 1918'de, bağımsız Gürcistan döneminde, Osmanlılar Ahıska, Ahılkelek, Aspindza ve Batum'u işgal etti ve Gürcistan Cumhuriyeti ordusu onları bölgeden sürdü. 8 Mart 1921'de Ahıska, 11. Kızıl Ordu'nun devrimci birlikleri tarafından işgal edildi ve şehirde Sovyet iktidarı kuruldu. Sovyet döneminde Ahıska bir ilçe merkeziydi ve son zamanlarda bölgesel bir merkez haline geldi.), Samtshe-Cavaheti Tarih Müzesi (ahıska ), Kraliçe Tamara Anıtı (14 Mayıs Kraliçe Tamara-Tamaroba'nın günü olarak kutlanmaktadır), V. George Heykeli, Türk Hamamları Kalıntıları, Yahudi Mahallesi (Ahlatsikhe), Eski Sinagog, Akhaltsikhe-Ahıska Sinagogu (Gürcistan'ın Akhaltsikhe'nin eski Rabati semtinde bulunan bir sinagogdur . Sinagogun güney duvarındaki bir yazıtta, yapının 1862'de inşa edildiği ve bunun da onu Gürcistan'daki en eski sinagog yaptığı belirtiliyor. Diğer kaynaklara göre ise 1863'te tamamlanmıştır. 1952'de Stalin yönetimindeki Sovyet hükümeti sinagogu kapattı. Yerel Yahudi cemaati ancak 1986'da sinagogun yeniden açılması için izin almayı başardı. Sinagog 2012 yılında büyük ölçüde yenilenmiştir. Günümüzde, şehrin tüm Yahudi nüfusunun göç etmesi nedeniyle sinagog neredeyse tamamen işlevsizdir. Bununla birlikte, eski Hahamın oğlu sinagogun bakımını üstlenmekte, onu turlar ve özel etkinlikler için halka açmaktadır. Şimdi ayrıca, çoğunlukla İsrailli turistler için eserler sergileyen bir müze olarak da hizmet vermektedir. Akhaltsikhe sinagogu, iki Sifrei Torah gibi büyük dini öneme sahip birkaç tarihi eşyayı hala muhafaza etmektedir. Sinagog iki salondan oluşmaktadır: üst salon kadınlara ayrılmıştır ve geometrik desenlerle süslenmiştir; alt salon ise günlük dualar için erkeklere ayrılmıştır. Bina taştan yapılmış olup neoklasik bir tarzda inşa edilmiştir. İç mekan ise boyalı ahşaptan yapılmıştır), Ermeni Kilisesi, Kapusen Rahiplerinin Kilisesi ve Çan Kulesi (Meryem Ana, Gül, Tespih), Ahıska'daki Savardi Meryem Ana Kilisesi (Katolik) 13.yy., Greli St. George basilica, Sapara Kalesi, Sapara Manastırı, (Gürcistan'daki Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde ve Ğreli köyü yakınında yer alan bir Gürcü Ortodoks kilisesidir. 9. yüzyıldan beri var olan kilisenin rahipleri arasında, Gürcü din tarihindeki en önemli isimlerden bazıları yer almaktadır. 13. yüzyılın sonlarında Sapara, Cakeli Hanedanının mülkiyeti olmuştur. Ailenin lideri Sargis Cakeli, Moğol istilasını iyi bir şekilde atlattı. Bu durum, Mesheti halkının, o dönemin koşullarına göre sıra dışı bir şekilde barış içinde yaşamasını sağladı. Sargis büyüdüğünde, manastırdan gelen emir doğrultusunda kendi adını "Saba" olarak değiştirdi. Sargis'in oğlu Beka, manastırdaki 12 kilisenin en büyüğü olan Aziz Saba Kilisesi'ni inşa etti. Kiliseye babasının kabul ettiği azizin ismini veren Beka, mimari açıdan dönemin en önemli kiliselerinden birini yaptı. Kilisenin içindeki 14. yüzyıl freskleri yüksek kalitedeydi. 16. yüzyılın sonundan 17. yüzyılın başına kadar, Osmanlı İmparatorluğu'nun Mesheti'ye yayılması nedeniyle Sapara Manastırı boş kaldı. Bu süreç boyunca manastırın ikonaları ve diğer hazineleri Gürcistan'ın daha güvenli bölgelerine alınmıştır. Manastır kompleksi dağların üstündeki dar bir alanı kaplamaktadır. Ana girişin sağında ve solunda, çeşitli rakımlarda sayısız yapı bulunmaktadır: Aziz Saba Kilisesi: Sargis Cakeli'nin oğlu Beka tarafından 13 ve 14. yüzyıllarda inşa edilmiştir, Cakeli Sarayı: İki katlı yapının sadece bir katı günümüze ulaşmıştır, yapının çatısı çökmüştür, Aziz Giorgi Şapeli: Geç Orta Çağ, Aziz Dimitri Kilisesi: Orta Çağ'ın son zamanları,Aziz Petre ve Pavle Kilisesi: Geç Orta Çağ,Vaftizci Yahya Kilisesi: Geç Orta Çağ, Bautista Kilisesi: Geç Orta Çağ, Burçlar: Manastır kompleksi, takviye edilmiş bir savunma duvarıyla çevrilidir ve Geç Orta Çağ'dan kalma savunma yapılarına sahiptir. Çan kulesi 18. yüzyılın sonlarında veya 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. Diğer manastır binaları gibi çan kulesi de, taştan yapılmış uzun bir binadır. Hiçbir süslemesi yoktur. Çan kulesi iki katlıdır), Kura Nehri, Smoketree George Seyir Balkonu (Tsnisi), Mugareti Ortodoks Kilisesi (Mugareti), Mugarati Cami Kalıntıları, Giorgitsminda Ortodoks Kilisesi (Giorgitsminda), Zikilia Ortodoks Kilisesi (Zikilia), Sakuneti Ortodoks Kilisesi (Sakuneti), Amirani Tepesi (Akhaltsikhe), Akhalstikhe Gölü (Akhaltsikhe), Smoketree Geçidi (Tsnisi), Gurkeli Kalesi (Gurkeli), Tsriokhi Kalesi (Atskuri), Atskuri Kalesi (Khashuri-Akshaltsikhe-Vale), Tsiriokhisghele Deresi, Atskuri Katedral Tapınağı (Atskuri), Ugaretis Ortogoks Kilisesi Kalıntıları (Atskuri), Silesis Kalesi (Tseli), Kura Nehri, Dönüşüm Kilisesi Kalıntıları (Tseli), Zoreti St.George Kilisesi Kalıntıları (Kvabsikhevi), Kviriketsminda kilisesi (Kvabsikhevi), Chitakhevhesi barajı, Dviri Kalesi (Dviri), Kvabiskhevi Aziz George Kilisesi, Rafting Alanı ve Klübü (Kura Nehri Kenarı), Archangel Michael Ortodoks Kilisesi (Başmelek Mikail Dvir Aziz Katedrali), St. George Kilisesi (chobiskhevi), Filarmoni Tarihi Alan (chobiskhevi), Chobiskhevi Kalesi ve Kulesi, Rafting Alanı (Borjomi Köyü), Borjomi At Turları Alanı, Gogichaantghele Eski Yerleşim Yeri (Chobiskhevi), Khvetsi Şelalesi (Khvetsi-Borjomi), Qvets Sakhdari Tarihi Yer (Larebi), Mtsvane Manastırı (Chitakhevi), Chitakhevi Deresi, Borjomi Doğa Rezevr Alanı Ulusal Park, Rafting Macera Kampı Borjomi, Laerbi Tren İstasyonu, New Borjomi Gürcü Restoranı, Saint Vakhtang Gorgasali, King or Gergia Ortodoks Kilisesi (Borjomi), Eski Sanatoryum (Dağ Vadisi) (Borjomi), Likaniskhevi Deresi, Rafting ve At Sporları, Likani Ulusal Parkı, Likani Manatırı Kompleksi (Likani), Orangerie (Borjomi), Petre Kalesi ( Aziz Petrus Kalesi, Gürcistan'ın doğusunda, Borjomi şehrinde , Likani'nin tam karşısında, Mtkvari Nehri'nin sağ kıyısında, yüksek bir kayalık dağın üzerinde bulunan bir ortaçağ kalesidir . Kaleye çeşitli yollarla ulaşılabilir: Likani Parkı'ndan Mtkvari Nehri üzerindeki bir köprü ve kayanın üzerindeki dar bir patikadan, Likani köyünden ise iğne yapraklı bir orman ve demiryolu hattının yakınındaki kayanın üzerindeki dar bir patikadan. Peter Kalesi'nin eski adı Kverbili Kalesi olmalıdır. Avalishvilis feodal ailesine aitti. Likani'den Pafi ve Nua'nın (şimdiki Borjomi ilçeleri) tarihi köylerine kadar Mtkvari Nehri üzerindeki köprüyü ve yolu koruyordu. Osmanlılar 16. yüzyılda Tori'yi fethettikten sonra Peter Kalesi bir Osmanlı idari merkeziydi. Aynı zamanda, Peter Kalesi Rabatisi nüfusundan boşaltıldı. Kale bir kale ve ona bağlı bir alt avludan oluşuyordu. Peter Kalesi'nin surları ve iç kale arasında çeşitli yapı kalıntıları korunmuştur ve iç kalede yaşam salonları, kharoebi ve qvevri kalıntıları vardır. Surlar toplar ve güllelerle inşa edilmiştir. Kale birçok kez onarılmıştır; bazı yerlerde, daha önceki Taraz yapısının surları görülebilir. Bunlarla aynı dönemde (XI-XII. yüzyıllar) kalenin eteğinde kilise ve mezarlığı bulunan Kverbili yerleşimi bulunmaktadır. Kale ciddi şekilde hasar görmüş bir durumda günümüze ulaşmıştır. Surlu iç kalesi, farklı yüksekliklerde kuleleri olan yüksek duvarları ve kalenin güney kesiminde bulunan yarım daire biçimli kulesi günümüze ulaşmıştır. Kale kesme taş ve kireç harcından inşa edilmiştir. Güneydeki yarım daire biçimli kule üç katlıydı. Giriş kapısı güneybatı kesiminde yer almış olmalı ki bu da bu kesimde bir hendek olduğunu düşündürmektedir. Kale arazisinde iki büyük gölet günümüze ulaşmıştır (muhtemelen bir su deposu ve bir tahıl ambarı). Kale oldukça büyüktür ve konumu sayesinde çevreyi kontrol etmektedir. Devasa yüksek duvarları anıtsallıkları ve iç sağlamlıklarıyla öne çıkarken, duvarın dalgalı şekli ve siperler ona hafiflik ve dinamizm kazandırmaktadır. Borjomi), Romanov Sarayı ( Abastumani kasabasında bulunan )mimari bir anıttır . Rus İmparatoru III . Aleksandr) Romanov'un ( 1871-1899 ) oğlu Prens George'un üç sarayı, 19. yüzyılın sonlarında Abastumani tatil beldesinde) inşa edilmiştir . Üç saray da Odzrkhi Nehri) kıyısında , Abastumani tatil beldesinin yukarı kısmında, Paliaşvili Caddesi'nin sonunda yer almaktadır . İki ahşap, bir taş saray ve yardımcı binaları, tek bir Romanov sarayları kompleksini oluşturur. Saraylardan oluşan iki katlı ahşap sarayın, prensin daimi ikametgahı olması gerekiyordu. Ölümünden sonra kalıntıları burada dinlendi. Bu saray arşiv fotoğraflarında da yer almaktadır. Bibliyografik kaynaklar da bu bina hakkında daha fazla bilgi sağlamaktadır. Romanov Sarayı Sovyet döneminde, "Meskheti" sanatoryumu üç sarayda da bulunuyordu. Günümüzde Prens Sarayı bir rahibe manastırına ev sahipliği yapmaktadır. Arşiv fotoğrafları, Prens'in ahşap sarayının başlangıçta tek katlı bir bina olarak inşa edildiğini göstermektedir. Daha sonra, Prens hayattayken binaya ikinci bir kat eklenmiştir. Bu, 1895 civarında gerçekleşmiş olmalıdır. Saray, Prens'in ölümünden ve Romanovların Gürcistan'dan ayrılmasından sonra birçok değişikliğe uğramış, ancak günümüze ulaşan kısmı orijinal görünümünü tamamen korumuştur. Avrupa , Rus halk ve yerel mimarinin izlerini tek bir kompozisyonda birleştiren bina, bize Avrupa neo-romantizminin bir yankısı gibi görünmektedir. Prens'inkiyle çağdaş olan iç dekorasyon dikkat çekicidir. Duvarların ahşap kaplaması, kornişlerin kendine özgü girintili işlemeleri, şöminelerin dekorasyonu ve demir ajurlu iki spiral merdiven dikkat çekicidir. Saray Rıhtımı Üzerindeki Saraylar. Saray Rıhtımı Üzerinde Yürüyüş. Romanovların yaşadığı yer Saray arazisinde, sanatsal ve mimari değerleriyle öne çıkan bir taş gölet ve bir kaynak bulunmaktadır. Sarayın avlusunda, bugünkü manastır arazisinde, yerel eski taşlar kullanılarak inşa edilmiş ve 2005 yılında tamamlanan (mimar Levan Mikuchadze) Şifacı Aziz Panteleimon Kilisesi bulunmaktadır. Günümüzde bu binada bir rahibe manastırı faaliyet göstermektedir. Borjomi), Petre Kalesi Yürürüş Alanı (Borjomi), İtirafçı Aziz Gabriel ve Salos Katedrali Ortodoks Kilisesi (Borjomi), Borjomi-Kharauli Ulusal Park İdaresi (Borjomi), Amfitiyatro (Borjomi), Saint Virgin Kilisesi (Meskheti), Aziz İlyas Peygamber Ortodoks Kilisesi (Borjomi), Gogia Kalesi (Giorgi Saakadze St.Borjomi), Borjomi Müzesi, Ancien Posta Merkezi, Borjomi Aslanları (Borjomi), Dev Satranç Alanı, Amelianın Çeşmesi, Turistik Rota Borjomi Duvarı, Borjomi Parkı Tren İstasyonu, Nua Kalesi (Borjomi), Jack Dağı Yürüyüş Alanı, Pigeon Köprüsü (Mtredis Khidi-Borjomi), Kura Nehri, Borjomi Central Park, Borjomi Luteriyan Cemaati Kilisesi, Yahova Şahitleri Kilisesi, İlk Çağrılan Aziz Andrew Kilisesi, Borjomi Tren İstasyonu, Borjomi-Bakuriani Demiryolunda Orijinal Buharlı Lokomatif Treni, İnşaatçı Kral Davutun Kutsal Tapınağı Kilisesi, Gujaretistskali Deresi, Saint George Ortodoks Kilisesi, Kivibisi Ortodoks Kilisesi, Sami Kalesi, Saint George Kilisesi (Zanavi), Photoleti Kilisesi (Akhaldaba), Okro Kalesi (Ahaldaba),Naghvareti St. George Kilisesi, Menabdishvili St. George Kilisesi (Akhaldaba), Akhaldaba Kulesi, Tashiskari Tree (Tashiskari), Kura Nehri Manzara Noktası, Sativa Ormanı Tema Parkı (Sative), Kvishkheti Tren İstasyonu (Tashiskari), Dimitri Kipiani Müzesi (Kvishkheti), Kvişkheti Kulesi (Kvishketi), Bulbul Kalesi, Likhi Tren İstasyonu (Kvishkheti), Begleti St. George Şapeli (Beghleti), Gorati St. Jhon Apostle Şapeli (Khashuri), Khachidze Perili Köşk (Khashuri), Khashuri Kulesi, Khashuri Tren İstasyonu, Tarihi Lokomotif, Khashuri Müzesi (Yerel Tarih Müzesi), Khashuri St. Marina Manastırı, Zemo Seri Orman Parkı, Vezirishvilis Sarayı (Osiauri), Keleti Gölü (Didi Keleti), Mzovreti Manastırı (Ortubani), Sarke St. George Manastırı (Zemo Leteti), Chandras Kulesi, Gori Kalesi (Gori), Lomchabuki Anıtı, Gürcü Savaş Kahramanları Anıtı, Gori Etnoğrafya müzesi, Stalin Parkı, Stalin Müzesi, Kura Nehri, Jobina Adası, Liakhvi Nehri, Kırmızı Köprü, Tsedisi Kalesi (Tsedisi), The Price of Independence (Bağımsızlığın Bedeli), 1001 Georgian Ornament (Gürcü Süsleri), Iliko Sukhishvilinin Büstü, Didi Liakvi Muzesi Rezevr Ofisi, Tedotsminda Aziz Tevdore Kilisesi (Tedotsminda), Ahaldaba Meryem Ana Kilisesi, Vera Kalesi (Gardateni), Ateni Kulesi (Khidistavi-Ateni-Boshuri), Saint Nino Kilisesi (Didi Ateni), Ateni Sioni Kilisesi, St. Jhon the Baptist Kilisesi (Patara Ateni), Danakhvisi St. George Kilisesi (Avkveti), Natsarakhevi Kilisesi (Ikvnevi), Drew Meryem Ana Kilisesi Kalıntıları (Ikvnevi), Sabughro Manzaea Seyir Noktası (Tkhinala), Didi Tsereti Kulesi (Tkhinala), Didi Tseretinin Piramiddal Kulesi, Tana and Tedzami Doğa Koruma Alanı (Tkhinala), Nazofları Kamp Alanı, Küçük Tsereti Kamp Alanı, Drisi Javakhaant Kalesi (Tamar s Kalesi) (Zenadrisi), Rkoni, Rkoni Kalesi (Akhalkalaki-Rkoni), Rkoni Manastırı (Rkoni), Tamar Köprüsü, Tedzami Deresi, Sabolia Şelaleleri (Natlismtsemeli), Trialeti Planned Ulusal Parkı, Shikhan Vadisi, Kldekari (Natlismtsemeli), Kldekari Kalesi (Natlismtsemeli),Rkon Şelaleleri (Gostibe), Eli-Köri Yürüyüş Alanı (Gostibe), Shubati Tarihi Alan, Tavkavta Şelalesi Doğa Koruma Alanı (Tavkavta)Sakurtkhisi Kulesi (Sakurthisi),Tuka Kayası (Sakurtkhisi), Yetim Kaya Yürüyüş Alanı (Varjaani), Nichbisi Kalesi (Kvemo Nichbisi), Saskhori Kulesi (Saskhori), Mitskemsi Gölü (Tabaruki), Lock Kulesi, Tsikhedidi Kulesi (Dzegvi), Winilia Şarap Evi (Dzegvi), City Mirror (Kent Aynası), St. Asog Kilisesi Manastır (Dzegvi), Shiomgvime Manastırı, Shio Mgvime Manzara Noktası (Dzegvi), Ksani Tren İstasyonu (Dzegvi), Ksani Kalesi (Dzegni), Nastakisi Basilica C VI (Ksani), Bazaleti Gölü, Bazaleti Eco,Zone (Chirdieliantkari), Tsikhisubani (Karkushaani), Zemo Kodistskharo, St. Dimitri of rhessaloniki Fathers Manastırı (Mıtskheta), Pompey Köprüsü (Mıtskheta), Svetitshoveli Katedrali (Mıtskheta), Jvari Manastırı (Mıtskheta), Jvari Gölü, Kura Nehri, M.Lermontov Anıtı (Senaki-Leselidze Hwy), Irmanın Yeni Evi (Mukhatverdi), Zegardi Ortodoks Kilisesi (Mukhatverdi), Cherma Kayaları, vaftizci Yahyanın Kutsal Konutu, Old Tower, Mukhatverdi Yürüyüş Alanı Manzara Noktası, Tetraani Gölü (Akaki Tsereteli IV Dead End), Machabela Spring, Mzisubani (Dzveli Vedzisi), Nenavi Kilisesi, Dighmistskali Deresi, Şelale, Dzveli Vedzisi Köprüsü Yürüyüş Alanı, Lisi Gölü ve Sahili, Central Park, Tiflis Açık Hava Etnografi Müzesi, Svan Kulesi, Kaplumbağa Gölü, Manzara Noktası, Köpek Mezar Taşı, Bülbüller Vadisi, Tbilisi Manzara Noktası, Kaplumbağa Gölü-Mtatsminda Piknik Alanı, Oqrokana Ormanı Parkı, Mtatsminda Park, Vahşi Yaşam Parkı, Çifte Şelale ve Manzara Seyir Noktası, Marie Colch Şelaleleri, Küçük Şelale ve Manzara Seyir Noktası, Şelale, Gürcistan Ulusal Botanik Bahçesi, Narikala (Restore edilmiş bir kilise ve panoramik şehir manzarasıyla 4. yy. kale kalıntıları vardır.Narikala'ya teleferikle çıkılıyor. Teleferikle Kura nerhi üzerinden geçerken Tiflis kuşbakışıyla görülür. Teleferik sırası uzun olsada çabuk sıra geliyor ve 5 lari ve oradaki gişeden alacağınız karta para yükleyerek teleferiği kullanabiliyorsunuz. Teleferikten indiğinizde direkt Narikala'ya ulaşıyorsunuz. Burada canlı müzik yapıp geziyi keyifli hale getiren kişiler bulunuyor. Ayrıca kuş, maymun gibi çeşitli hayvanlar ile fotoğraf çekinmek isterseniz bu hizmeti sunanlar da var. Tüm bunları atlatıp gezmeye başladığınızda ismini Moğol istilası sonrasında "Narin Qala" (Küçük Kale) adını alan yapıyı gezebilirsiniz. Kalenin bir kısmından şehrin görüntüsünü izlerken, diğer tarafından ağaçlarla kaplı olan doğal güzellikleri görebilirsiniz), Pantheon of Azeri Figüres, Tabori Başkalaşım Babalar Manastırı, Kartlis Deda-Gürcü Ana Heykeli (Narikala'ya çıkıp yukarı doğru yürüdüğünüzde Kartlis Deda (Kartli'nin Annesi) heykeline ulaşıyorsunuz. Tiflis'in kuruluşunun bin beş yüzüncü yılı anısına dikilmiş olan heykel, Gürcü ulusal kıyafetleri içerisinde bir kadın figürü. Kadının bir elinde şarap sunmak için bir kase, diğer elinde ise bir kılıç bulunuyor. Gürcü annesi dostça gelenlere şarap ikram ederken, düşmanlık besleyenlere karşı kendisini kılıç ile savunuyor), İncir Vadisi (Narikala'dan aşağı merdivenlerden inerken bolca incir ağacından oluşan bir vadi ve gürcü evleri görülebilir), Eski Tiflis Evleri, Tiflis Şelalesi ( Narikala'dan inince hemen görünüyor. Şelale çok büyük olmasa da sıcak havalarda insanı ferahlatıyar. Şelale'ye giderken geçilen minik köprüye insanlar aşklarını ölümsüzleştirmek adına kalp şeklinde sevimli kilitler takmıştır), Tarihi Tiflis Kükürt Hamamları (Tiflis kükürt hamamlarına yaklaştığınızı kükürt kokusundan anlayabilirsiniz. Kokusu pek hoş olmasa da bu kükürt hamamları birçok hastalığa iyi geliyormuş. Kubbe şeklindeki sıra yapılar Gürcücede 'Banyo Bölgesi' anlamına gelen 'Abanotubani' olarak biliniyor. Narikala'nın yakınındaki tarihi şehrin kuruluş efsanesinde geçen yerdir), Ateşgah Zerdüşt Tapınağı (Gomi), Yukarı Betlemi Ortodoks Kilisesi (Yukarı Beytüllahimdeki Kurtarıcının Doğuşu Tapınağı), Betlemi Caddesi Merdivenleri, Gudiashvili Caddesi, Gürcü Yahudileri Müzesi, Yota royal Galerisi, Özgürlük Meydanı (Tiflis'in eski kent kısmının merkezindeki Özgürlük Meydanı, Rustaveli Bulvarı'nın doğu ucunda bulunuyor. Gürcistan'ın bağımsızlığını kazanması burada kutlandığı için bu bölge Özgürlük Meydanı olarak isimlendiriliyor. Eski belediye binası ve çok sayıda bankanın yer aldığı meydanda bulunan dev heykel etkileyici bir görünüme sahip), Gürcistan Sanat Müzesi, Gürcistan Milli Eserler Müzesi, Parlamento Binası (Parliament of Georgia) (Bol sütunlu bir yapıdaki Parlamento Binası, Tiflis şehir merkezinde konumlanıyor. Sovyet mimarisinden izler taşıyan binanın önünde protestolar düzenleniyormuş. Parlamentonun üst kısmındaki Sovyetler Dönemi'nden kalan izler silinmeye çalışılsa da dikkatli bakarsanız orak -- çekiç sembolünü görülebilir) Orbeliyani Meydanı, Sovyet İşgali Müzesi, Galleria Tiflis AVM, Gürcü Güzel Sanatlar Müzesi, Gürcistan Parlemento Binası, Kashveti St. George Kilisesi, Lado Gudiashvili Anıtı, Milli Sanat Galerisi (Rustaveli Bulvarındaki Tiflis Sanat Galerisi, "Mavi Galeri" veya "Ulusal Galeri" olarak da adlandırılıyor. Neredeyse bir asırlık tarihi olan müzenin kuruluşu, Gürcü sanatçı ve ünlü halk figürü Dimitri Şevardnadze ile ilgiliymiş. İlk sergisini 1920 yılında yapmış olan galeride, Gürcü ve yabancı sanatçıların eserleri, eski ve yeni sanat dönemlerinden örnekler sergileniyor), Alexander Bahçesi, Gürcü Edebiyatı Müzesi, Tbilisi Digital Space, Opera ve Bale Tiyatrosu Binasi, Casino Iveria Tbilisi, Bisiklet Heykeli, İlizyon Müzesi, Tamada (Toastmaster) Heykeli (Tamada Gürcülerin geleneğinde yemek sofrasını idare eden kişi olarak biliniyor. Kadeh kaldırma sırasında konuşma yapmak ve sofrada kurallara uyulmasını sağlamak bu kişinin görevleri arasında bulunuyor. Tamadalar güzel konuşma yeteneği olan bilge ve içkiye dayanıklı insanlar arasından seçiliyormuş. Arkeolojik kazılara göre Tamada'nın Gürcü içki kültüründe iki bin beş yüz yıllık bir geçmişi olduğu düşünülüyor. Tamada'nın elindeki geleneksel şarap kadehi boynuz şeklinde. Eğer Tamada sofrada size bu kadehi uzatırsa kadehi bitirmeden sofraya bırakamıyorsunuz), Tarihi Cuma Cami (Kule yapısındaki minaresi ile dikkat çeken bir mimariye sahip olan Cuma Cami, Narikala'dan şehre inerken karşınıza çıkıyor. 'Çift Mihrablı Cami' olarak da bilinen bu camide Sünni ve Şiiler bir arada ibadet ediyor. Kırmızı tuğla kullanılarak inşa edilen cami yakınındaki eski evleri ile büyük bir uyum içerisinde grünüyor), I Love Tbilisi Tabelası, Tiflis Tarihi (Karvasla) Müzesi (Eski Tiflis evlerinin ve tarihi yapılarının minyatürlerinin yer aldığı Karvasla Müzesi'nde şehrin eski fotoğrafları da sergileniyor), Tbilisi Şarap Müzesi, Gürcü Sinema Meydanı, Vakhtang Gorgasali Meydanı, Jan Shardeni Caddesi, Kura Nehri, Ortaçala Kalesi, Kral Vakhtang Gorgasali Heykeli, Metekhi Köprüsü (Şehirdeki en eski köprü olan Metekhi Köprüsü, eski Tiflis ve Metekhi mahallelerini birbireni bağlamaktadır. Şehri gezerken mutlaka görülmeli ve üzerinden geçilmekte olup Kura Nehri'nin üzerine inşa edilmiş kemerli bir köprüdür), 1 Metekhi, Queen Darejani Sarayı, Tiflis Balonu, Sameda Katedrali ( Sameba Katedrali, dünyanın üçüncü en yüksek Doğu Ortodoks katedrali olarak karşımıza çıkıyor. Yüksek tavanlı mimarisi ve kulesindeki altın kaplama haçı ile dikkat çeken dini yapının girişi de pek azametli. Çan Kulesi, Manastırı ve papaz okulu bulunmaktadır. Gürcistan'da dini yerlere girerken şort, tişört gibi açık kıyafet giyilmemesi gerekiyor. Ayrıca bu yerlerde kadınların saçlarını örtmesi bekleniyor. Katedral girişinde örtüler bulunuyor), Cruise In Tbilisi, Dancing Fountain (Arnavut Kaldırımlı Çeşme), Piyano Heykeli, Gürcü Sinema Meydanı, Tiflis Dormition Sion Katedrali, (Tiflis'te farklı inançlara ait birçok dini yapı bulunuyor, Sioni Katedrali de bunlardan bir tanesi. Gürcü Ortodoks katedrali olan Sioni, şehir merkezindeki Sioni Caddesi üzerinde yer alıyor. Orijinali altıncı ve yedinci yüzyıllarda inşa edilen kiliseye zaman içerisinde işgalciler zarar vermiş. Bu yüzden dini yapının günümüzdeki haline on üçüncü yüzyıldaki haline dayanıyor), Rike Park (Barış Köprüsüne ev sahipliği yapan Park, Tiflis'i gezmekten yorulup dinlenmek istediğinizde gidilebilecek çok güzel bir parktır. Ronald Reagan Heykeli, Bisiklet yolları, oturma alanları ve çocuk oyun alanlarının da bulunduğu bu parkta çimenlerde gezebilirsiniz), Barış Köprüsü (Metekhi'ye göre daha yeni olan Barış Köprüsü, 2010 yılında açılmış. Beyaz renkli ve asimetrik yapıdaki köprü sadece yaya geçişine açık. Tiflis'in en çok ziyaret edilen yerlerinden birisi olan Barış Köprüsü, Rike Park'ı Eski Kente bağlıyor. Akşam saatlerinde LED ışıklar ile aydınlatılan köprü şehre canlı bir hava katmaktadır) Shangri La Casino, Erekles Meydanı, Kukla Tiyatrosu Saat Kulesi (Kukla Tiyatrosu Saat Kulesi, asimetrik bir mimariye sahip. Kukla Tiyatrosu'nun hemen önündeki bu yapı şirin olduğu kadar da fonksiyonel. Saat 19:00'da kulenin en yukarı kısmında bir kukla, çan çalarak sizi gösteriye davet ediyor. Yaklaşık beş dakika kadar süren mini gösteride kuklalar aracılığı ile hayat anlatılıyor. Kuklalar önce birbirlerini görüp âşık oluyorlar ve evleniyorlar. Sonra minnoş kuklaların çocukları oluyor. Hep beraber mutlu bir hayat sürüyorlar. Fakat zaman kimseye acımıyor ve kuklalarımız ölüyor. Bu kısmında bizleri hüzne boğan gösteri, kuklalarının çocuklarının evlenmesi ile sonlanıyor), Cumhurbaşkanlığı Sarayı (State Palace of Ceremonies (Kura Nehri'nin kenarından bakıldığında görkelmli bir görünüme sahip olan bina, Tiflis'in Avlabari olarak bilinen kısmında yer almaktadır. Neoklasik tarzda 2009 yılında inşa edilmiştir. Sıra sütunları ve cam bir kubbesi bulunan eski başkanlık konutudur), Tibilisi Kent Duvarı, Eski Şehir Duvarı Kalıntıları, Brown Dog Bacho, Giorgi Leonidze Park, Giorgi Leonidze Heykeli, Dedaena Park, Tiflis Bit Pazarı-Kuru Köprü Bit Pazarı (Dry Bridge Market), Anadil Anıtı, 9 Mart Parkı, Saarbrucken Köprüsü ve Meydanı, Ilia Chavchavadze Edebiyat Anıtı Müzesi, Manzara Noktası, London Bahçesi, Kote Marjanishvili Tiyatrosu, (Marjfnishvili Metro İstasyonu), Gürcü Sanat Sarayı-Kültür Tarihi Müzesi İstasyon Meydanı, Niko Pirosmani Müzesi, Fuar Merkezi-ExpoGeorgia, Kikvidze Parkı, Bratislava Parkı, (Grigol Robakidze Ave), Sofia Parkı, St. George Ortodoks Kilisesi, Mayakowsky Parkı, Vladimir Mayakovsky Heykeli, FC Dinamo Tbilisi Tesisleri, Saint Nino Anıtı, Dog Egg, Eski Arkeoloji Müzesi, Dighomi Park, Atletik Arena, Giorgi Mindeli Köprüsü, Bichvinta Kilisesi, Chronicle of Georgia Manzara Noktası, Gürcistan Tarihi Anıtı-Gürcistan Tarihi Kronoloji Abidesi (Tiflis'in merkezine 13 kilometre uzaklıktaki Gürcistan Tarihi Anıtı'nın yapımına 1985 yılında başlanmış. Gürcistan'daki üç bin yıllık Gürcü egemenliğini ve iki bin yıllık Hıristiyanlık dinini anmak için tasarlanan anıt, bir tepeye yerleştirilen 16 adet dev sütundan oluşuyor. Bu anıtların her birinde Gürcü tarihinden ve İsa Mesih'in yaşamından kesitler bulunuyor. Burası yüksek bir tepe üzerinde yer aldığı için genelde rüzgârlı oluyor, üşümemek için yanınıza ekstra bir kat kıyafet alırsanız iyi olabilir), Keeni Dağı, Göl Manzarası, Tanrının Annesinin Müjde Kilisesi, Tiflis Deniz Kıyısı, Tbilisis Gölü, Temka Beach, Gino Aquapark, Balık Tutma Noktası, Dendroloji Parkı, Tbilisi Sea Beach, Teraslı Şelalesi, Kvirikobis Mta Dağı Seyir Noktası, Tbilisi Göl Parkı, Kivrikobis Deresi, Tiflis Otomobil Müzesi, Tiflis Uluslararası Havalimanı, Valley Gölü, Lochini Deresi, Komuna Fazendazs Etkinlik Alanı, Rustavi Central Park, Rustavi Tiyatrosu, Rustavi Kalesi, Rustavi Ormanı, Rustavi Manzara Noktası, Rustavi St. Aziz Andrew Manastırı, Kura Nehri Manzara Noktası, Farm Gölü ve Yürüyüş Alanı, Gardabani, Kamandar Afandiev Evi Müzesi, Svan Kulesi (Lemshveniera), Jandari Gölü, Ağgöl (Candar Göl) Yürüyüş Alanı